Rəhbərə qayıt
AZTRENDEFRESNLRUITSQBSROKYDA

Qurandakı əsas anlayışlar: Vicdan və Ruh

Mündəricat
  1. Giriş
  2. Şirk
  3. Fitnə
  4. Vicdan və Ruh
  5. Qəlb, Ağıl və Zəka
  6. Ağıl Sahibləri və Ağlı Örtən Amillər
  7. Ağıl və Duyğusallıq
  8. Qəflət Halı və Diqqət
  9. Sədaqət və İtaət
  10. Qətiyyət
  11. Səbir Etmək
  12. Şükür
  13. Mənfəət Güdməmək
  14. Qardaşlıq və Birlik
  15. Təvazökarlıq və Təkəbbür
  16. Dua

Nəfsin iki ayrı yönü olduğu Quranda bildirilir və nəfsin bir hissəsi “istək”dən, yəni insanı Allahın yolundan uzaqlaşdıran eqoist arzu və istəklərdən meydana gəldiyi xəbər verilir. Nəfsin digər hissəsi olan vicdan isə, insanı Allaha və dinin ehtiva etdiyi doğrulara yönəldər, nəfsdəki “fücur”dan çəkinməsini təmin edər. Vicdan, insana Allahın üflədiyi “ruh”dan qaynaqlanır.

Səcdə surəsində Allahın insana Öz ruhundan “üflədiyi” belə xəbər verilir:

“O, yaratdığı hər şeyi gözəl yaratmış və insanı yaratmağa palçıqdan başlamışdır. Sonra onun nəslini həqir bir su olan nütfədən meydana gətirdi. Sonra onu müəyyən bir surətə saldı və ona Öz ruhundan üfürdü…”

Səcdə surəsi, 7-9

Məhz insanın sahib olduğu bütün gözəl vəsflər, Allahın ona “üflədiyi” ruhdan qaynaqlanır. İnsan əgər nəfsin fücuruna (günaha) bataraq bu ruhu örtməsə, Allahın üstün sifətlərindən bəziləri o insanda təcəlli edər.

Onsuz da Quranın bütün hökmləri, insanın vicdanına uyğun və vicdanın tələblərinə görə müəyyən edilmişdir. Rum surəsindəki iki ayə, bu mövzunu açıqlayır:

Xeyr, zülm edənlər cahilliklə öz nəfslərinin arzularına uydular. Allahın haqq yoldan azdırdığı kimsəni kim doğru yola yönəldə bilər?! Onların heç bir köməkçisi də yoxdur. Allahın insanları yaratdığı fitrət üzrə hənif olaraq üzünü dinə (İslama) çevir! Allahın (insanları fitrət üzrə) yaratmasında heç bir dəyişiklik yoxdur. Doğru din budur! Lakin insanların çoxu bunu bilmir.

Rum surəsi, 29-30

Ayələrə görə, inkar edənlər nəfsinin fücuruna, yəni istəklərinə uyaraq azanlardır. Buna qarşı möminlərin edəcəyi şey, Allahın insanlara vəhy yolu ilə çatdırdığı dinə tabe olmaqdır. Və bu din, Allahın insanları yaratdığı fitrətə (yaradılışa), yəni Allahdan onlara üflənmiş ruha, vicdana ən uyğun həyat şəklidir.