Bir insan həqiqi mənada Quran əxlaqını yaşamaq üçün cahiliyyə cəmiyyətinin bütün düşüncələrindən və yanlış fikirlərindən tamamilə uzaqlaşmalıdır. Tərk edilməsi lazım olan bu cür anlayışların başında cahiliyyənin sevgi anlayışı gəlir.
Cahiliyyədə sevgi mənfəət üzərində qurulub. İnsan başqa bir insanı ona mənfəət təmin etdiyi üçün, ona yaxşı münasibət göstərdiyi üçün və ya heç olmasa yaxşı davrandığı üçün sevər. Sevginin bir başqa ölçüsü isə qan qohumluğudur. İnsanlar öz ailələrindən, soylarından, tayfalarından olan başqa insanları sırf aralarındakı qan qohumluğuna görə sevərlər. Halbuki, mömin üçün sevginin meyarı bunlar deyil. Çünki o, hər şeydən çox Allah’ı sevir. Bu, Quranda belə açıqlanır:
İnsanlardan elələri də vardır ki, Allah’dan qeyrilərini (Ona) tay tutur, onları da Allah’ı sevdikləri kimi sevirlər. İman gətirənlərin isə Allah’a olan sevgisi daha güclüdür...
Allah’ı hər şeydən üstün tutan mömin digər insanları da Allah’a olan yaxınlıqlarına görə sevər və ya Allah’a olan nankorluqlarına görə onlardan uzaqlaşar. Quranda möminlərin bu xüsusiyyəti belə izah edilir:
Allah’a və Axirət gününə iman gətirən elə bir camaat tapa bilməzsən ki, onlar Allah’a və Onun Elçisinə düşmən olanlarla – öz ataları, oğulları, qardaşları, qohum-əqrəbaları olsalar belə – dostluq etsinlər. Allah onların qəlbinə iman salmış və onları Öz tərəfindən bir ruhla dəstəkləmişdir. (Allah) onları altından çaylar axan cənnət bağlarına daxil edəcəkdir. Onlar orada əbədi qalacaqlar. Allah onlardan razıdır, onlar da Allah’dan razıdırlar. Onlar Allah’ın firqəsidirlər. Həqiqətən, məhz Allah’ın firqəsi nicat tapanlardır.
İnkarçılara qarşı az da olsa sevgi bəsləmək isə Allah’ın rizasına zidd hərəkətdir. Quranda bu mövzuda möminlər belə xəbərdar edilir:
Ey iman gətirənlər! Mənim düşmənimi də, öz düşməninizi də özünüzə dost tutmayın! Onlar sizə gələn həqiqəti inkar etdikləri halda, siz onlara mehribanlıq göstərib (sirrinizi açıb deyirsiniz). Rəbbiniz olan Allah’a iman gətirdiyiniz üçün onlar Peyğəmbəri və sizi (yurdunuzdan) qovub çıxardırlar. Əgər siz Mənim yolumda və Mənim razılığımı qazanmaq uğrunda cihada çıxmısınızsa, onlara gizlində mehribanlıq göstərirsiniz. Mən sizin gizli saxladığınızı da, aşkar etdiyinizi də bilirəm. Sizlərdən kim bunu etsə, doğru yoldan sapmış olar.
İbrahim Peyğəmbər və xalqının rəftarı bütün möminlər üçün mükəmməl bir nümunədir:
İbrahim və onunla birlikdə olanlarda sizin üçün gözəl bir nümunə vardır. Onlar öz qövmünə dedilər:
“Həqiqətən, biz sizdən və sizin Allah’dan başqa tapındığınız şeylərdən uzağıq. Biz sizi inkar edirik. Siz bir olan Allah’a iman gətirincəyə qədər bizimlə sizin aranızda daim ədavət və nifrət olacaqdır...”
