Rəhbərə qayıt
AZTRENDEFRESNLRUITSQBSROKYDA

İmanı tez anlamaq: Quranda “istehza” ilə bağlı bildirilənlər nələrdir?

Mündəricat
  1. Möminlərin təvazökarlığı necə olur?
  2. Boş və faydasız şeylərdən uzaqlaşmaq necə olur? Nələr “boş və faydasız”dır?
  3. Qurandakı təmizlik anlayışı necədir?
  4. Quranda mənəvi təmizlikdən də bəhs edilirmi?
  5. Quranda qısqanclığın yeri nədir?
  6. Quranda “istehza” ilə bağlı bildirilənlər nələrdir?
  7. İnsanlara çirkin ləqəblər qoşmağın Qurandakı yeri nədir?
  8. Quranda dedi-qodunun yeri nədir?
  9. Hər hansı bir məsələdə ümidsizliyə qapılmaq niyə doğru bir davranış deyil?
  10. Quranda emosionallığın yeri varmı?
  11. Quranda ixlas və səmimiyyət anlayışı necədir?
  12. Möminlər hadisələr qarşısında kədərlənirlərmi?
  13. Möminlər qəzəblənirlərmi?
  14. Möminlər səhv edirlərmi?
  15. Quranda möminlərə əmr edilən ədalət anlayışı necədir?
  16. Allahı anmaq necə olur?
  17. Qiyamət günü Quranda necə təsvir olunur?
  18. Qiyamət günü inkar edənlərin vəziyyəti necə olacaq?
  19. Möminlər sayca çoxdurlarmı?
  20. Axirətdə möminləri necə qarşılama gözləyir?
  21. İnkarçılar din günü necə tanınacaqlar?
  22. Xəstəlik və çətinlik anında möminin davranışı necə olur?
  23. Möminlərin gördükləri işlərdə bir-birləri ilə məsləhətləşmələrinin faydaları nələrdir?
  24. Quranda bəhs edilən hekayələrin izah edilmə səbəbləri nələrdir?
  25. Keçmişdəki qövmlər necə həlak edilmişlər?
  26. Kimlərə öyüd-nəsihət verilər?
  27. Öyüd-nəsihətə ən yaxşı cavab necə verilər?
  28. İnfaq nə deməkdir?
  29. İnfaq edərkən ən gözə rəftar necə olmalıdır? İnfaq necə edilir?
  30. Hərisliklə mal yığmağın və ya xəsislik etməyin Allah qatında qarşılığı nədir?
  31. Zənginliyin axirətdə hər hansı faydası olacaqmı?
  32. Nəfsini müdafiə etməmək necə olur?
  33. Dünya həyatına necə qapılmamaq olar?
  34. Bu dünya həyatına razı olanların vəziyyəti necə olacaqdır?
  35. İnsan həyatını tamamilə Allah üçün yaşaya bilərmi?
  36. Nə üçün insan özünü yetərli görməməlidir?
  37. Dində məcburiyyət varmı?
  38. Xeyirlərdə yarışmaq nə deməkdir?
  39. Mömin nələrə səbir edir?
  40. İnkarçılara da bu dünyada mal-mülk verilməsinin hikməti nədir?
  41. İnkar edənlər etdiklərinə görə nə üçün dərhal cəzalandırılmırlar?
  42. İnkarçıların dünyada uğradıqları son necədir?
  43. Cəhənnəmə kimlər girəcək?
  44. Cəhənnəmdəki peşmanlığın faydası varmı?
  45. Cəhənnəmdə oddan başqa əzablar varmı?
  46. Cəhənnəmdə inkarçılara yemək və içki olaraq nə veriləcəkdir?
  47. Cəhənnəm dərəcə-dərəcədirmi?
  48. Cəhənnəm və cənnət əhli bir-birlərini görəcəklərmi?
  49. Cənnətdə necə həyat olacaq?
  50. Cənnətdəki mənəvi mühit necə olacaq?
  51. Nəfsini ilahiləşdirmək necə olur?
  52. Şeytan insanı azdırmaq üçün daim fəaliyyət göstərirmi?
  53. Qəlbimdən keçirdiyim hər şey Allah qatında məlumdurmu?
  54. İnsanın qəlbinin təmiz olması və insanlara qarşı xeyirxah olması cənnətə girməsi üçün kifayətdirmi?
  55. Allaha hicrət etmək necə olur?
  56. Quranda “ataların dini” ifadəsi ilə nə nəzərdə tutulur?
  57. İslamda qadın və kişi bərabərdirmi?
  58. Qulağı və gözü möhürlənmiş şəxs necə olur?
  59. Quranda “fitnə-fəsad”dan nəzərdə tutulan nədir?
  60. Münafiq kimdir?
  61. Münafiqləri tanıya biləcəyimiz əlamətlər varmı?
  62. Qurana görə “cahil insan” kimdir?
  63. Quranda insanın yaradılışı necə izah edilir?
  64. Allahın dininə dəvət hansı şəkildə olar?
  65. Gündəlik həyatda insan necə dərin düşünə bilər?
  66. Dərin düşünməyə nələr mane olar?
  67. Düşünməkdən qaçan insanlar hansı itkilərə məruz qalarlar?
  68. Yaradılanlar üzərində düşünmək insana necə fayda verər?
  69. Allahın qədrini layiqincə təqdir etmək necə olar?
  70. İnsan yanıldıqda və ya unutduqda nə etməlidir?
  71. Tarixdə yaşayan bütün cəmiyyətlərə elçi göndərildimi?
  72. İnkarçılar tarix boyunca niyə bütün peyğəmbərlərə böhtan atmışlar?
  73. İnkarçıların bu səyləri nəticə verərmi?
  74. Möminlərin dünyadakı həqiqi dostları kimdir?
  75. Möminlərdən başqası niyə dost tutulmaz?
  76. Şeytanı dost tutanlar kimlərdir?
  77. İnsan dünyada olarkən qəti şəkildə cənnətə gedəcəyinə əmin ola bilərmi?
  78. Quranda bəhs edilən “öndə gələnlər” kimlərdir?
  79. “Saleh əməl” nə deməkdir?
  80. Mömin mal-mülk baxımından zənginləşdikdə rəftarı necə olar?
  81. Hikmət sahibi olmaq nə deməkdir?
  82. İsraf Quranda necə bəhs edilir?
  83. Mələklərin insanların canını alması necə baş verər? İnsan canı alınarkən mələyi görərmi?
  84. Vəsvəsə nədir?
  85. İnsan vəsvəsədən necə xilas olar?
  86. Quran oxunarkən nə edilməlidir?
  87. Quranı oxumaq kifayətdirmi?
  88. Din hansı yönləri ilə sülh və əmin-amanlığı təmin edər?
  89. Quranda tövsiyə edilən ticarət əxlaqı necədir?
  90. Təvəkkülsüzlüyün insan ruhunda yol açdığı zərərlər nələrdir?
  91. Feli dua necə edilər?
  92. Bəzi cəmiyyətlərdəki əxlaqi tənəzzül ilə dinsizlik arasındakı əlaqə nədir?
  93. Cinlər necə varlıqlardır? Cinlərin də iman edəni və ya etməyəni varmı? Axirətdə onların da yaşayacağı cənnət və cəhənnəm olacaqmı?
  94. Cinlər gələcəkdən xəbər verə bilərlərmi?

İstehza Allahın qətiyyən bəyənmədiyi çirkin bir davranışdır. Cahiliyyə əxlaqının yaşandığı cəmiyyətlərdə bir çox istehza mövzusu mövcuddur. İnsanların nöqsanları və ya qüsurları ilə lağ etmək, onlara pis ləqəblər qoşmaq bu mövzuların başında gəlir. Allah bu çirkin əxlaqa qarşı insanları belə xəbərdar edir:

Hər bir qeybət edən və tənə vuranın vay halına!

Hüməzə surəsi, 1

Allahın Quranda diqqət çəkdiyi digər bir istehza forması isə inkarçıların iman gətirənlərlə lağ etməsidir. Qəflət içində olan, iman edənlərin doğru yolda olduğunu dərk edə bilməyən bu insanlar özlərini böyük bir ağılsızlıqla möminlərdən üstün görərək onlarla istehza edirlər:

Həqiqətən, günahkarlar iman edənlərə gülürdülər. Onların yanından keçdikləri zaman bir-birinə qaş-göz edirdilər.

Mutaffifin surəsi, 29-30

Allah bu kəslərin nə qədər böyük bir yanılma içində olduqlarını və üzləşəcəkləri sonun necə pis olacağını isə belə bildirmişdir:

Artıq bu gün, (axirət günü) möminlər inkar edənlərə gülürlər. Onlar taxtlarda əyləşərək ətrafı seyr edəcəklər. İnkar edənlər etdiklərinin cəzasını aldılarmı?! (Əlbəttə, aldılar!)

Mutafifin surəsi, 34-36

Lakin bunların hamısından daha mühüm olaraq Allah Quranda böyük bir cəhalətlə dinlə, Allahın ayələri ilə istehza edənlərdən bəhs edir. Bu şəxslərin özlərinə Allahdan gələn hər bir xəbərdarlığı, onları xəbərdar edib qorxutmaq üçün göndərilən elçiləri yalanladıqları bildirilir. Şübhəsiz ki, bu insanlar Allahın böyüklüyünü və qüdrətini layiqincə qiymətləndirməyən, axirətdə hesaba çəkiləcəklərinə əhəmiyyət verməyən kəslərdir. Lakin bu insanlar axirətdə böyük bir heyrət yaşayacaq və dünyada etdikləri çirkin istehzanın qarşılığını sonsuz əzabla alacaqlar. Quranda bu həqiqət açıq şəkildə bildirilmişdir:

Onlar Rəbbinin ayələrini və Onunla qarşılaşacaqlarını inkar edən və beləcə, əməlləri puça çıxan kəslərdir. Buna görə də qiyamət günü Biz onlar üçün heç tərəzi də qurmayacağıq. İnkar etmələri, ayələrimə və elçilərimə istehza etmələri səbəbilə onların cəzası cəhənnəmdir.

Kəhf surəsi, 105-106

Buna görə də hər kəs:

“Allaha qarşı həddi aşdığım üçün çox peşmanam. Həqiqətən, mən istehza edənlərdən olmuşam”, - deyəcəyi gündən çəkinsin!

Zumər surəsi, 56