İmanı tez anlamaq: Quranda qısqanclığın yeri nədir?
Mündəricat
- Möminlərin təvazökarlığı necə olur?
- Boş və faydasız şeylərdən uzaqlaşmaq necə olur? Nələr “boş və faydasız”dır?
- Qurandakı təmizlik anlayışı necədir?
- Quranda mənəvi təmizlikdən də bəhs edilirmi?
- Quranda qısqanclığın yeri nədir?
- Quranda “istehza” ilə bağlı bildirilənlər nələrdir?
- İnsanlara çirkin ləqəblər qoşmağın Qurandakı yeri nədir?
- Quranda dedi-qodunun yeri nədir?
- Hər hansı bir məsələdə ümidsizliyə qapılmaq niyə doğru bir davranış deyil?
- Quranda emosionallığın yeri varmı?
- Quranda ixlas və səmimiyyət anlayışı necədir?
- Möminlər hadisələr qarşısında kədərlənirlərmi?
- Möminlər qəzəblənirlərmi?
- Möminlər səhv edirlərmi?
- Quranda möminlərə əmr edilən ədalət anlayışı necədir?
- Allahı anmaq necə olur?
- Qiyamət günü Quranda necə təsvir olunur?
- Qiyamət günü inkar edənlərin vəziyyəti necə olacaq?
- Möminlər sayca çoxdurlarmı?
- Axirətdə möminləri necə qarşılama gözləyir?
- İnkarçılar din günü necə tanınacaqlar?
- Xəstəlik və çətinlik anında möminin davranışı necə olur?
- Möminlərin gördükləri işlərdə bir-birləri ilə məsləhətləşmələrinin faydaları nələrdir?
- Quranda bəhs edilən hekayələrin izah edilmə səbəbləri nələrdir?
- Keçmişdəki qövmlər necə həlak edilmişlər?
- Kimlərə öyüd-nəsihət verilər?
- Öyüd-nəsihətə ən yaxşı cavab necə verilər?
- İnfaq nə deməkdir?
- İnfaq edərkən ən gözə rəftar necə olmalıdır? İnfaq necə edilir?
- Hərisliklə mal yığmağın və ya xəsislik etməyin Allah qatında qarşılığı nədir?
- Zənginliyin axirətdə hər hansı faydası olacaqmı?
- Nəfsini müdafiə etməmək necə olur?
- Dünya həyatına necə qapılmamaq olar?
- Bu dünya həyatına razı olanların vəziyyəti necə olacaqdır?
- İnsan həyatını tamamilə Allah üçün yaşaya bilərmi?
- Nə üçün insan özünü yetərli görməməlidir?
- Dində məcburiyyət varmı?
- Xeyirlərdə yarışmaq nə deməkdir?
- Mömin nələrə səbir edir?
- İnkarçılara da bu dünyada mal-mülk verilməsinin hikməti nədir?
- İnkar edənlər etdiklərinə görə nə üçün dərhal cəzalandırılmırlar?
- İnkarçıların dünyada uğradıqları son necədir?
- Cəhənnəmə kimlər girəcək?
- Cəhənnəmdəki peşmanlığın faydası varmı?
- Cəhənnəmdə oddan başqa əzablar varmı?
- Cəhənnəmdə inkarçılara yemək və içki olaraq nə veriləcəkdir?
- Cəhənnəm dərəcə-dərəcədirmi?
- Cəhənnəm və cənnət əhli bir-birlərini görəcəklərmi?
- Cənnətdə necə həyat olacaq?
- Cənnətdəki mənəvi mühit necə olacaq?
- Nəfsini ilahiləşdirmək necə olur?
- Şeytan insanı azdırmaq üçün daim fəaliyyət göstərirmi?
- Qəlbimdən keçirdiyim hər şey Allah qatında məlumdurmu?
- İnsanın qəlbinin təmiz olması və insanlara qarşı xeyirxah olması cənnətə girməsi üçün kifayətdirmi?
- Allaha hicrət etmək necə olur?
- Quranda “ataların dini” ifadəsi ilə nə nəzərdə tutulur?
- İslamda qadın və kişi bərabərdirmi?
- Qulağı və gözü möhürlənmiş şəxs necə olur?
- Quranda “fitnə-fəsad”dan nəzərdə tutulan nədir?
- Münafiq kimdir?
- Münafiqləri tanıya biləcəyimiz əlamətlər varmı?
- Qurana görə “cahil insan” kimdir?
- Quranda insanın yaradılışı necə izah edilir?
- Allahın dininə dəvət hansı şəkildə olar?
- Gündəlik həyatda insan necə dərin düşünə bilər?
- Dərin düşünməyə nələr mane olar?
- Düşünməkdən qaçan insanlar hansı itkilərə məruz qalarlar?
- Yaradılanlar üzərində düşünmək insana necə fayda verər?
- Allahın qədrini layiqincə təqdir etmək necə olar?
- İnsan yanıldıqda və ya unutduqda nə etməlidir?
- Tarixdə yaşayan bütün cəmiyyətlərə elçi göndərildimi?
- İnkarçılar tarix boyunca niyə bütün peyğəmbərlərə böhtan atmışlar?
- İnkarçıların bu səyləri nəticə verərmi?
- Möminlərin dünyadakı həqiqi dostları kimdir?
- Möminlərdən başqası niyə dost tutulmaz?
- Şeytanı dost tutanlar kimlərdir?
- İnsan dünyada olarkən qəti şəkildə cənnətə gedəcəyinə əmin ola bilərmi?
- Quranda bəhs edilən “öndə gələnlər” kimlərdir?
- “Saleh əməl” nə deməkdir?
- Mömin mal-mülk baxımından zənginləşdikdə rəftarı necə olar?
- Hikmət sahibi olmaq nə deməkdir?
- İsraf Quranda necə bəhs edilir?
- Mələklərin insanların canını alması necə baş verər? İnsan canı alınarkən mələyi görərmi?
- Vəsvəsə nədir?
- İnsan vəsvəsədən necə xilas olar?
- Quran oxunarkən nə edilməlidir?
- Quranı oxumaq kifayətdirmi?
- Din hansı yönləri ilə sülh və əmin-amanlığı təmin edər?
- Quranda tövsiyə edilən ticarət əxlaqı necədir?
- Təvəkkülsüzlüyün insan ruhunda yol açdığı zərərlər nələrdir?
- Feli dua necə edilər?
- Bəzi cəmiyyətlərdəki əxlaqi tənəzzül ilə dinsizlik arasındakı əlaqə nədir?
- Cinlər necə varlıqlardır? Cinlərin də iman edəni və ya etməyəni varmı? Axirətdə onların da yaşayacağı cənnət və cəhənnəm olacaqmı?
- Cinlər gələcəkdən xəbər verə bilərlərmi?
Həsəd Quranda qınanan bir davranışdır. Allah sınaq məqsədilə insanların nəfsini qısqanclığa meyilli şəkildə yaratdığını, lakin möminlərin bundan çəkinməli olduqlarını Quranda bildirmişdir:
... Nəfs xəsisliyə (qısqanclığa) hazırdır. Əgər yaxşı dolanıb (Allahdan) qorxsanız, (bilin ki,) şübhəsiz, Allah sizin etdiklərinizdən xəbərdardır.
Bəzi insanlara “qısqancsanmı?” deyə soruşulduqda buna “bəli” və ya “bir az” deyə cavab verirlər. Lakin bu cavabın arxasında gizlənən mənanı ətraflı düşünmürlər. Halbuki qısqanclıq insanın başqa birisinin hər hansı bir cəhətdən özündən üstün olmasını qəbul edə bilməməsinin nəticəsi olaraq ortaya çıxır. Bu isə insanı Allaha qarşı təkəbbür göstərməyə qədər aparan son dərəcə yanlış bir davranışdır. Çünki insanlara sahib olduqları bütün xüsusiyyətləri verən Allahdır. O, istədiyinə istədiyi qədər verir və bunu heç kim əngəlləyə bilməz.
Həmçinin, Quranda şeytanın qısqanclıq səbəbilə Adəm Peyğəmbərə səcdə etməyərək Allaha asi olmasından bəhs edilir. Onun özünü Adəm Peyğəmbərdən daha üstün gördüyü bildirilir. Bu halda qarşımıza mühüm bir həqiqət çıxır: Qısqanclıq əslində şeytana məxsus bir xüsusiyyətdir və Allahdan qorxan insan bundan uzaq durmalıdır.
Allah Quranda möminlərə, həsəd aparan insanların törətmək istədikləri pisliklərdən qorunmaq üçün Özünə sığınmalarını buyurur:
De: “Sığınıram sübhün Rəbbinə,
Və paxıllıq edən paxılın şərindən!”